Mọi công trình đào sâu xuống dưới cốt nền tự nhiên đều phải trả lời một câu hỏi trước khi nhát máy đào đầu tiên hạ xuống: giữ thành hố bằng cách nào? Đất quanh hố đào không đứng yên. Càng đào sâu, áp lực đất chủ động càng lớn, và chỉ cần một trận mưa làm bão hòa nền là khối đất đó có thể trượt vào hố, kéo theo nền nhà hàng xóm, đường ống kỹ thuật và cả sinh mạng công nhân bên dưới.
Ép cừ là một trong những phương án chắn giữ cần xem xét theo địa chất, mặt bằng và yêu cầu thiết kế tại TP.HCM.
Ép cừ chống sạt lở là gì
Công tác ép cừ hạ các thanh thép theo bố trí thiết kế để tạo hệ chắn giữ đất quanh hố đào. Loại cừ, chiều dài, cách bố trí và hệ chống cần phù hợp với điều kiện từng công trình.
- Chắn giữ đất — tiếp nhận tải trọng theo sơ đồ được thiết kế, hạn chế chuyển vị của đất quanh hố đào.
- Phối hợp kiểm soát nước — tùy loại cừ và chi tiết xử lý. Cừ thép hình C/U thông thường không mặc nhiên có khóa nối kín như một số loại cừ ván thép, nên không được coi riêng tường cừ là giải pháp chống thấm.
Tường cừ thép có thể được dùng tạm thời và thu hồi nếu thiết kế, hiện trạng và điều kiện thi công cho phép. Cần so sánh tổng chi phí, thời gian và yêu cầu kiểm soát chuyển vị với các phương án chắn giữ khác trước khi chọn.
Khi nào công trình của bạn cần ép cừ
Các điều kiện dưới đây cần được đánh giá trong phương án chắn giữ:
- Hố đào không có đủ mặt bằng để đào mái taluy phù hợp.
- Công trình nằm sát ranh nhà liền kề, không được phép để đất bên nhà hàng xóm dịch chuyển.
- Nền đất yếu, bão hòa nước, có lớp bùn sét hoặc cát mịn — đặc trưng của phần lớn khu vực TP.HCM.
- Công trình có tầng hầm, cần giữ khô hố móng trong suốt quá trình thi công kết cấu bên dưới.
- Thi công kè bờ, mố cầu, hố ga sâu, bể ngầm ven kênh rạch.
Không dùng một ngưỡng chiều sâu hoặc một dấu hiệu đơn lẻ để quyết định loại cừ. Đơn vị có năng lực cần xem xét địa chất, tải trọng, nước ngầm và công trình lân cận để xác định biện pháp phù hợp. Xem các điều kiện cần đánh giá trước khi đào móng.
Lô đất hẹp giữa hai dãy nhà: tường cừ chạy dọc ranh đất hai bên trước khi đào sâu.
Các loại cừ chúng tôi thi công
Cừ thép hình C và U
Các quy cách C200, C250, C300, U200, U250, U300 là nhóm cừ chúng tôi thi công cho hố móng nhà phố, nhà xưởng, hố ga và bể ngầm. Quy cách cụ thể phải theo hồ sơ và điều kiện công trình. Xem dịch vụ ép cừ C tại TP.HCM và phạm vi áp dụng.
Tường vây hố móng tầng hầm
Với công trình có một hoặc nhiều tầng hầm, hệ tường chắn phải kết hợp với hệ văng chống hoặc neo để kiểm soát chuyển vị ngang. Xem phương án tường vây hố móng.
Thiết bị và phương pháp hạ cừ
Thiết bị cần phù hợp với lối tiếp cận, nền đất và yêu cầu kiểm soát ảnh hưởng tới công trình lân cận. Hai phương pháp cần xem xét là:
Búa rung thủy lực. Hạ cừ bằng tác động rung. Năng suất và khả năng áp dụng phụ thuộc loại đất, thiết bị và thanh cừ; cần kiểm soát rung và tiếng ồn tới khu vực lân cận.
Máy ép thủy lực tĩnh. Hạ cừ bằng lực ép và có thể hạn chế rung so với phương pháp dùng rung. Cần xác nhận loại thiết bị phù hợp với vật tư, lối vào và không gian vận hành. Ép tĩnh không loại bỏ mọi nguy cơ lún, nứt: chuyển vị đất, nước ngầm và trình tự đào vẫn cần được kiểm soát.
Việc chọn phương pháp nào không phải do nhà thầu quyết định một mình. Nó phụ thuộc kết quả khảo sát địa chất, hiện trạng công trình lân cận và quy định của địa phương về giờ thi công.
Cẩu tự hành và máy đào làm việc ban đêm trong hẻm khu dân cư.
Quy trình thi công của chúng tôi
- Khảo sát hiện trường. Đo đạc mặt bằng, xác định ranh, kiểm tra hiện trạng nhà liền kề, xác định đường tiếp cận cho xe máy thiết bị.
- Xem xét hồ sơ địa chất. Dựa trên hố khoan của công trình hoặc dữ liệu khu vực để chọn loại cừ và chiều dài cừ.
- Lập biện pháp thi công. Sơ đồ ép cừ, trình tự hạ cừ, hệ văng chống, biện pháp an toàn và quan trắc.
- Chụp hiện trạng nhà lân cận. Ghi nhận bằng hình ảnh và biên bản trước khi thi công — bảo vệ cả chủ đầu tư lẫn nhà thầu khi có khiếu nại.
- Tập kết và định vị. Đưa cừ và thiết bị vào vị trí, căng dây định vị tim tường cừ.
- Hạ cừ. Thực hiện theo trình tự, kiểm tra vị trí, độ thẳng đứng và bố trí thanh cừ theo hồ sơ.
- Lắp hệ văng chống đồng thời với tiến độ đào, theo đúng cao độ thiết kế.
- Quan trắc trong quá trình đào. Theo dõi chuyển vị đỉnh cừ và lún nền xung quanh.
- Rút cừ thu hồi sau khi kết cấu bên dưới đủ khả năng chịu lực, có bơm bù khe rút.
Vì sao chủ đầu tư chọn Phạm Tường 5
Chúng tôi làm nghề này tại TP.HCM từ năm 2009. Phần lớn công trình của chúng tôi là nhà phố, nhà xưởng và công trình dân dụng trong khu dân cư hiện hữu — nơi mặt bằng chật, nhà hàng xóm sát vách và sai sót không có chỗ để sửa.
Ba điều chúng tôi cam kết:
- Khảo sát trước, báo giá sau. Chúng tôi không đưa đơn giá qua điện thoại khi chưa nhìn thấy mặt bằng. Một con số đẹp nhưng sai sẽ thành phát sinh ở giữa công trình.
- Chụp hiện trạng lân cận trước khi khởi công. Thủ tục này mất nửa buổi nhưng đã nhiều lần giúp các bên tránh được tranh chấp kéo dài.
- Thiết bị phù hợp, không phải thiết bị rẻ nhất. Nếu công trình cần máy ép tĩnh, chúng tôi nói rõ lý do thay vì dùng búa rung cho nhanh.
Để chuẩn bị ngân sách, xem cách tính và so sánh báo giá ép cừ C. Báo giá cần ghi rõ đơn vị đo, phạm vi thuê, hạ và rút cừ cùng các công việc liên quan.
Phạm vi phục vụ
Chúng tôi nhận thi công trong toàn TP.HCM, gồm cả khu vực Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu cũ đã nhập vào TP.HCM từ ngày 1/7/2025, cùng tỉnh Đồng Nai và tỉnh Tây Ninh (gồm Long An cũ). Các khu vực làm thường xuyên vẫn được nhiều khách gọi theo tên cũ: Thủ Đức, Quận 1, Quận 4, Quận 7, Quận 8, Bình Thạnh, Gò Vấp, Tân Bình, Bình Chánh, Nhà Bè. Xem chi tiết khu vực thi công.
Ép cừ khu vực Thủ Đức cũ (Quận 2, Quận 9). Văn phòng công ty đặt tại phường An Khánh, nên đây là nơi chúng tôi thi công nhiều nhất: nhà phố, biệt thự có tầng hầm ở Thảo Điền, An Phú (nay thuộc An Khánh), nhà phố xen kẽ ở Bình Trưng, và các lô đất nền yếu ven sông ở Cát Lái, Long Trường, Long Phước. Hai công trình gần đây trong khu vực: tầng hầm đường Lê Thước, Thảo Điền với cừ C200, U200 và ép cừ vây, thi công móng tại phường Bình Trưng.
Ngoài ép cừ, chúng tôi còn nhận san lấp mặt bằng và cho thuê xe cơ giới, nên chủ đầu tư có thể giao trọn gói phần hạ tầng cho một đầu mối duy nhất.
