Thi công hố móng tầng hầm trong đô thị cần kiểm soát ổn định nền đất, nước ngầm và ảnh hưởng tới nhà lân cận. Hệ chắn giữ và trình tự đào phải được xác định trước khi triển khai; thay đổi phương án tại hiện trường cần được đánh giá và chấp thuận theo hồ sơ công trình.
Hệ tường chắn và văng chống
Tường cừ và hệ văng chống làm việc cùng nhau theo sơ đồ thiết kế để tiếp nhận tải trọng và kiểm soát chuyển vị. Loại chống, liên kết, cao độ và trình tự lắp phải theo hồ sơ; không dùng một sơ đồ chung cho mọi hố đào.
Với phương án văng chống theo từng giai đoạn, trình tự cần được thể hiện trong biện pháp thi công. Ví dụ về cách phối hợp đào và lắp chống:
- Đào tới cao độ lắp văng tầng thứ nhất
- Lắp và siết chặt văng tầng một
- Mới được đào tiếp xuống cao độ tầng hai
- Lặp lại cho các tầng tiếp theo
Đào vượt cao độ cho phép trước khi lắp chống có thể khiến hệ chắn giữ làm việc ngoài sơ đồ tính toán và gây mất ổn định. Các cao độ và điều kiện đào tiếp phải theo biện pháp của chính công trình.

Hệ văng chống thép hình chia hố móng thành nhiều khoang; công nhân thi công bên dưới.
Kiểm soát nước ngầm
Mực nước ngầm cao là đặc điểm chung của nhiều khu vực tại TP.HCM. Khi đào xuống dưới mực nước ngầm, hai vấn đề xuất hiện cùng lúc:
- Nước chảy vào hố đào, làm ngập mặt bằng thi công
- Xói ngầm — dòng thấm cuốn theo hạt đất mịn từ bên ngoài vào, tạo khoảng rỗng dưới móng công trình lân cận
Vấn đề thứ hai nguy hiểm hơn nhiều vì nó diễn ra âm thầm. Nhà hàng xóm có thể lún trước khi bất kỳ ai nhận ra có dòng thấm. Vì vậy với hố móng tầng hầm, phương án hạ mực nước ngầm phải được tính toán chứ không phải chỉ đặt vài máy bơm cho có, và khe giữa các thanh cừ thép hình cần được xử lý theo điều kiện địa chất thực tế.
Quan trắc trong quá trình thi công
Quan trắc cung cấp số liệu để nhận biết xu hướng chuyển vị và đánh giá ảnh hưởng của thi công. Nó cần kết hợp với kiểm tra hiện trường và quy trình phản ứng khi có dấu hiệu bất thường.
Các nội dung cần theo dõi định kỳ:
- Chuyển vị ngang đỉnh tường cừ — đối chiếu với giới hạn và xu hướng trong hồ sơ quan trắc
- Lún nền xung quanh hố đào, đặc biệt tại vị trí móng nhà liền kề
- Mực nước ngầm trong và ngoài hố đào
- Vết nứt trên công trình lân cận — so sánh với hiện trạng ban đầu
Tần suất đo, ngưỡng cảnh báo và cách phản ứng phải được xác định trong hồ sơ quan trắc. Khi chạm ngưỡng hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, thực hiện quy trình kiểm tra, dừng hoặc điều chỉnh công việc đã được quy định.
Bảo vệ công trình lân cận
Trước khi bất kỳ thiết bị nào vào công trình, chúng tôi thực hiện:
- Khảo sát và chụp ảnh hiện trạng toàn bộ nhà liền kề, đặc biệt các vết nứt sẵn có
- Lập biên bản hiện trạng có xác nhận của chủ nhà lân cận
- Đánh giá kết cấu và tuổi công trình lân cận để chọn phương pháp hạ cừ phù hợp
Hồ sơ hiện trạng là một căn cứ để đối chiếu khi xuất hiện thay đổi; việc đánh giá nguyên nhân còn cần số liệu theo dõi, hồ sơ thi công và kiểm tra chuyên môn.

Lắp cốt thép đáy tầng hầm trong phạm vi tường cừ vây.
Làm việc với đơn vị thiết kế
Biện pháp chắn giữ hố móng tầng hầm phải dựa trên hồ sơ khảo sát địa chất của chính công trình và được đơn vị có năng lực tính toán. Chúng tôi là nhà thầu thi công, phối hợp chặt với thiết kế chứ không thay thế vai trò đó.
Khi chủ đầu tư chưa có biện pháp được duyệt, chúng tôi có thể tư vấn hướng tiếp cận và phối hợp với đơn vị thiết kế để hoàn thiện hồ sơ trước khi khởi công.
Xem thêm tổng quan dịch vụ ép cừ chống sạt lở hoặc liên hệ để đặt lịch khảo sát hiện trường.
Hạng mục này thuộc nhóm Ép cừ chống sạt lở . Xem trang tổng quan để nắm toàn bộ phạm vi công việc và quy trình thi công.