Hướng dẫn xác định định mức thi công cọc

Cách xác định định mức thi công cọc dựa vào ba yếu tố chính: hao phí vật liệu, hao phí nhân công và hao phí máy thi công.

Định mức thi công cọc là gì?

Định mức thi công cọc là tập hợp các chỉ tiêu về mức hao phí vật liệu, nhân công và máy móc cần thiết để hoàn thành một đơn vị khối lượng công tác cọc (ví dụ: đóng/ép 100m cọc cừ tràm, hoặc 1m³ / 1m dài cọc bê tông cốt thép). Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để lập dự toán, đấu thầu và quản lý chi phí xây dựng.

Các thành phần hao phí chính:

Vật liệu: Số lượng cọc thực tế cần dùng (cọc tràm, cọc cừ Larsen, cọc bê tông cốt thép…), vật liệu phụ (vỏ bọc, cáp nối).
Nhân công: Số ngày công lao động trực tiếp của kỹ sư, công nhân để hoàn thành công đoạn ép/đóng cọc.
Máy thi công: Số ca máy cần sử dụng cho thiết bị ép cọc, máy cẩu, búa rung, máy bơm nước (ví dụ: máy ép cọc thủy lực, dàn búa đóng cọc).

Các loại định mức cọc phổ biến:

Tùy thuộc vào phương pháp và loại cọc sử dụng, định mức sẽ có các mã hiệu khác nhau:

Cọc gỗ / cọc tràm: Thi công thủ công hoặc bằng máy đào, thường áp dụng cho gia cố nền đất yếu diện tích nhỏ.
Cọc cừ larsen (cọc ván thép): Thường sử dụng để chống sạt lở hố đào. Định mức sẽ tính theo hao phí đóng, nhổ lên và tái sử dụng nhiều lần.
Cọc bê tông cốt thép (BTCT): Định mức bao gồm hao phí cọc, nhân công hàn nối và máy ép cọc/đóng cọc. Có phân biệt rõ giữa ép trên cạn, dưới nước hoặc phần ngập đất và không ngập đất.
Cọc khoan nhồi: Áp dụng cho các công trình tải trọng lớn. Định mức bao gồm khoan tạo lỗ, bơm vữa, thả lồng thép và đổ bê tông cọc.

Cơ sở pháp lý tra cứu:

Tại Việt Nam, các định mức này được quy định cụ thể và cập nhật thường xuyên bởi Bộ Xây dựng như các Thông tư hiện hành (Xem phần Tài liệu tham khảo cuối bài viết). Các đơn vị thi công và tư vấn thiết kế sẽ dựa vào đây để nhân với khối lượng thực tế của bản vẽ.

Hướng dẫn xác định định mức thi công cọc

Để xác định định mức thi công cọc, cần dựa vào Định mức dự toán xây dựng công trình do Bộ Xây dựng ban hành (Xem phần Tài liệu tham khảo cuối bài viết), bao gồm 3 yếu tố chính: hao phí vật liệu, hao phí nhân công và hao phí máy thi công.

Việc xác định định mức được thực hiện cụ thể qua các bước sau:

1. Phân loại cấu kiện cọc và phương pháp thi công

Định mức sẽ khác nhau tùy thuộc vào loại cọc (cọc bê tông cốt thép, cọc khoan nhồi, cừ larsen, cọc gỗ/tre) và cách thức thi công (đóng, ép, hoặc khoan).

2. Nguyên tắc tính toán hao phí

Chiều dài cọc: Định mức đóng/ép cọc được tính cho 100m cọc ngập đất. Đoạn cọc không ngập đất (nếu có) sẽ áp dụng định mức nhân công và máy thi công bằng 0,75 lần so với định mức tương ứng. Hao phí vật liệu cọc được tính theo thiết kế thực tế.
Định mức nhổ cọc: (Ví dụ: cừ thép) cũng tính cho 100m cọc ngập đất. [1]
Cấp đất: Định mức được chia theo cấp đất (cấp I, II, III). Cần xác định độ sâu của từng lớp đất. Nếu tổng độ sâu của lớp đất cấp I chiếm ≥ 60% chiều dài cọc ngập đất, chúng ta sẽ áp dụng định mức của đất cấp I.

3. Các hệ số điều chỉnh phổ biến

Khi điều kiện thi công thực tế khác tiêu chuẩn, cần nhân thêm các hệ số điều chỉnh:

Ép/đóng cọc xiên: Nhân hệ số 1,22 cho định mức nhân công và máy thi công.
Sử dụng cọc dẫn (đóng/ép cọc âm): Nhân hệ số 1,05 cho định mức nhân công và máy thi công.
Thi công dưới nước: Cần tính toán thêm các chi phí phụ như sàn đạo, xà kẹp, phao nổi (các bảng định mức cơ bản thường chưa bao gồm).
Hao hụt vật liệu cọc cừ (Larsen): Nếu nhổ lên dùng lại, hao hụt vật liệu được tính theo quy định thời gian cọc nằm trong công trình (thường dưới 1 tháng).

Lưu ý: Để có bảng tính chi tiết và chuẩn xác nhất cho từng công trình cụ thể, cần tra cứu trực tiếp trong các Phụ lục của Bộ luật định mức xây dựng hiện hành hoặc sử dụng các phần mềm dự toán chuyên dụng.

Tài liệu tham khảo: 
[https://dutoan.gxd.vn/dinh-muc/thong-tu-09-2024-TT-BXD.html] 
[https://baochinhphu.vn/huong-dan-tinh-dinh-muc-cong-tac-dong-ep-coc-cong-trinh-102301749.htm] 
[https://dutoan.gxd.vn/dinh-muc/xay-dung/thuyet-minh-dinh-muc.html]